Stichting Reclame Code
Voor adverteerders
A A A

De bestreden reclame-uiting 

Het betreft een abriposter van Aldi.

Links bovenin de poster staat in een vierkant kadertje een groene gestreepte V met aan een van de uiteinden twee groene blaadjes. Hiernaast staat: “Verantwoord en voordelig”.

Hieronder zijn een verpakking verse worst en een bord met daarop de bereide worst afgebeeld. Bij dit bord is vermeld:

“van 2.89

 Verse worst

 1.50

 500 g”

en:

“48% korting”.

Tevens is bij het bord en de prijs het Beter Leven keurmerk met 1 ster afgebeeld.

Onderin de poster staat naast de tekst “Natuurlijk Aldi!” het logo van Aldi.

 

De klacht

In de reclame wordt geadverteerd dat het om verantwoorde worst gaat. Dierlijke producten zijn echter in geen enkel opzicht verantwoord, worst dus ook niet, aldus klaagster. Dat de worst het Beter Leven keurmerk heeft maakt hem niet meer verantwoord, zeker niet nu de worst maar 1 ster heeft. Het is onverantwoord voor het milieu, de gezondheid en voor de dieren die onnodig lijden.

Verder acht klaagster het gebruik van de opzichtige groene V in de reclame misleidend, omdat daarmee volgens haar wordt gesuggereerd dat het om een vega product gaat.

 

Het verweer

Het verweer wordt als volgt samengevat.

De bestreden uiting maakt deel uit van een zes weken durende campagne die tot doel had de consument te laten weten dat Aldi steeds meer verantwoorde, maar nog wel voordelige, producten verkoopt. Speciaal voor deze campagne heeft Aldi het groene V-logo ontworpen: de op zijn kop gezette letter A van Aldi die daardoor de letter V van ‘verantwoord’ wordt, met daaraan blaadjes bevestigd. De V-vorm symboliseert ook een vinkje. Het V-logo is gebruikt voor allerlei soorten verantwoorde producten. Aldi betwist dat dit logo misleidt omdat het zou lijken op de logo’s voor veganistische of vegetarische producten, zoals klaagster stelt. Er zijn veel merken en keurmerken die bestaan uit een V of een vinkje, en de keuze voor groen en blaadjes in het logo ligt voor de hand voor producten die op een of andere manier groen en/of verantwoord zijn. Voor het overige zijn er grote verschillen in vormgeving en stilering tussen het V-logo van Aldi enerzijds en de logo’s voor veganistische of vegetarische producten anderzijds. Bovendien blijkt volgens Aldi uit de combinatie van het V-logo met de afbeelding van de  verpakking van de verse worst, het bord met daarop een gebraden verse worst, de tekst “verse worst” en het – alleen voor vlees geldende – Beter Leven keurmerk duidelijk dat de uiting betrekking heeft op vlees. Hierdoor wekt het groene V-logo bij de gemiddelde consument – en zeker bij vegetariërs en veganisten – niet de verwachting dat in de uiting een vegetarisch product wordt aangeprezen. Het groene V-logo is daarom niet oneerlijk, verwarrend en/of misleidend, aldus Aldi. Niettemin zegt Aldi (onverplicht) toe dat zij het groene V-logo niet meer zal gebruiken.

Naar aanleiding van klaagsters bezwaar tegen het gebruik van het woord “verantwoord” voert Aldi aan dat ‘verantwoord’ een breed, niet vastomlijnd verzamelbegrip is, waarbij het erom gaat hoe de adverteerder dit begrip invult. Het gebruik van de aanduiding ‘verantwoord’ in combinatie met de aanprijzing van vlees wordt meestal gekoppeld aan de leefomstandigheden van het dier en niet aan de gezondheid van de gebruiker of aan het milieu, aldus Aldi.

Aldi claimt in dit geval niet dat het gezond is om veel vlees te eten of dat vlees geen enkele belasting voor het milieu oplevert. Bedoeld wordt dat de aankoop van deze verse worst een verantwoorde keuze is, in aanmerking nemend dat worst met het Beter Leven keurmerk (1 ster), hetgeen staat voor diervriendelijk geproduceerd vlees, beter is voor het dierenwelzijn dan een vleesproduct zonder dit keurmerk. Hoewel het nog verantwoorder zou kunnen als de worst meer sterren van het Beter Leven keurmerk had gehad, vindt Aldi (minstens) 1 ster van het Beter Leven keurmerk voldoende om het vlees “verantwoord” te noemen. Aldi claimt niet ‘meest verantwoorde worst’. Dat vlees nooit ‘verantwoord’ zou mogen worden genoemd, zoals klaagster stelt, is volgens Aldi niet de interpretatie die de gemiddelde consument aan de aanduiding ‘verantwoord’ geeft. Aldi stelt daarom dat in de abriposter de aanduiding “verantwoord” voor de aangeprezen verse worst met het Beter Leven keurmerk is toegestaan.

Aldi concludeert dat de uiting niet in strijd is met de Nederlandse Reclame Code (NRC).

 

De mondelinge behandeling

Het standpunt van Aldi is nader toegelicht. Voor zover relevant voor de beslissing wordt hierna ingegaan op hetgeen ter zitting is aangevoerd.

 

Het oordeel van de Commissie

1. Klaagster maakt in de eerste plaats bezwaar tegen de abriposter wegens het gebruik van het op de keurmerken voor vegetarische en veganistische producten gelijkende groene V-logo met blaadjes. Hierdoor wordt volgens klaagster bij de gemiddelde consument de indruk gewekt dat reclame wordt gemaakt voor een ‘vega’ product in plaats van voor een vleesproduct.

2. Dit gedeelte van de klacht kan naar het oordeel van de Commissie niet slagen. Uit de combinatie van de afbeeldingen, de tekst (“verse worst”) en de vermelding van het Beter Leven keurmerk in de uiting blijkt duidelijk dat een vleesproduct wordt aangeprezen. In deze context leidt het groene V-logo, dat op het eerste gezicht wellicht enige gelijkenis vertoont met de logo’s voor vegetarische en veganistische producten, niet tot de door klaagster gestelde verwarring over de aard van het product dat wordt aangeprezen.

3. Klaagster maakt verder bezwaar tegen de abriposter wegens het gebruik van de aanduiding “verantwoord” in de uiting, nu een dierlijk product zoals worst naar haar oordeel niet verantwoord is voor de gezondheid, het milieu en het dierenwelzijn. Aldi stelt zich op het standpunt dat de gemiddelde consument begrijpt dat de aanduiding “verantwoord” in reclame voor een vleesproduct, waarbij bovendien het Beter Leven keurmerk (1 ster) wordt vermeld, betrekking heeft op dierenwelzijn, en dat 1 ster voldoende is voor de aanduiding “verantwoord”.

4. Het verweer van Aldi kan naar het oordeel van de Commissie niet slagen. De aanduiding van een product als ‘verantwoord’ kan voor consumenten in de huidige maatschappij een belangrijk argument zijn om dat product aan te schaffen in plaats van een soortgelijk product dat die kwalificatie niet heeft. Niet is in geschil dat het begrip ‘verantwoord’ een breed, niet vastomlijnd verzamelbegrip is, dat betrekking kan hebben op verschillende aspecten, zoals effecten op het milieu of de gezondheid, dierenwelzijn en veiligheid. Verder kan de mate waarin een product ‘verantwoord’ is binnen een van de hiervoor genoemde aspecten sterk verschillen. Zo bestaan er binnen het Beter Leven keurmerk bijvoorbeeld verschillende voorwaarden die aan het dierenwelzijn worden gesteld en die - naarmate aan meer van die voorwaarden is voldaan - tot een (extra) ster kunnen leiden (maximaal drie sterren). In zijn algemeenheid kan niet worden gezegd dat als een adverteerder aan bepaalde eisen op het gebied van dierenwelzijn, milieu, gezondheid of veiligheid voldoet, dit zonder meer, dan wel zonder nadere toelichting, een rechtvaardiging biedt om het aangeboden product verantwoord te noemen (zie ook de uitspraak in dossier 2014/00382). Een ander oordeel zou tot een vergaande inflatie van het begrip ‘verantwoord’ leiden en niet stroken met de huidige uitleg die de gemiddelde consument aan dit begrip geeft.  

5. Gelet op wat onder 4. is overwogen dient te worden voorkomen dat de consument op het verkeerde been wordt gezet ten aanzien van de betekenis waarin de aanduiding ‘verantwoord’ in het betreffende geval wordt gebruikt. De consument moet in de gelegenheid worden gesteld de juistheid van de kwalificatie ‘verantwoord’ te controleren. Daarom dient in de reclame-uiting duidelijk te worden gemaakt op welk aspect van het aangeprezen product de aanduiding ‘verantwoord’ slaat en moet voor de consument ook duidelijk zijn in hoeverre  respectievelijk in welke mate adverteerder binnen dit aspect verantwoord bezig stelt te zijn. In de bestreden uiting wordt naar het oordeel van de Commissie deze duidelijkheid niet, althans niet voldoende, verschaft. De enkele, ver onder de aanduiding “verantwoord” staande, vermelding van het Beter Leven keurmerk met 1 ster bij de afbeelding van de worst maakt niet duidelijk dat met de aanduiding “verantwoord” een koppeling met deze vermelding wordt gemaakt en/of (alleen) gedoeld wordt op dierenwelzijn en niet op andere aspecten die onder het begrip ‘verantwoord’ kunnen vallen. Anders dan Aldi ter zitting heeft aangevoerd, is de Commissie van oordeel dat de onderhavige abrireclame voldoende ruimte en mogelijkheid biedt voor een dergelijke nuancering.

6. Door in de bestreden uiting voor verse worst niet specifiek de koppeling te maken met de afgebeelde Beter Leven ster en niet te vermelden dat de aanduiding “verantwoord” betrekking heeft op het dierenwelzijn, is sprake van het op onduidelijke wijze verstrekken van essentiële informatie die de gemiddelde consument nodig heeft om een geďnformeerd besluit over een transactie te nemen. Omdat de Commissie tevens van oordeel is dat de gemiddelde consument hierdoor ertoe gebracht kan worden een besluit over een transactie te nemen dat hij anders niet had genomen, is de uiting misleidend als bedoeld in artikel 8.3 aanhef en onder c NRC en daardoor oneerlijk in de zin van artikel 7 NRC.

7. Indien en voor zover klaagster zich op het standpunt stelt dat het gebruik “verantwoord” in de uiting ook niet toelaatbaar is indien duidelijk wordt gemaakt dat de aanduiding betrekking heeft op het dierenwelzijn, omdat dierlijke producten nooit verantwoord zouden mogen worden genoemd, volgt de Commissie dit standpunt niet. De gemiddelde consument zal ‘verantwoord’ op het gebied van dierenwelzijn betrekken op de leefomstandigheden en het welzijnsniveau van het betreffende dier. Of in het onderhavige geval de toekenning van 1 ster van het Beter Leven keurmerk voor de verse worst voldoende grond biedt voor het gebruik van de aanduiding “verantwoord” in de reclame, kan in het midden blijven, nu de Commissie de uiting reeds op grond van de onder 6. beschreven strijd met de NRC ontoelaatbaar acht.

8. Op grond van het vorenstaande wordt als volgt beslist.

 

De beslissing

De Commissie acht de reclame-uiting op grond van hetgeen is overwogen onder punt 4 t/m 6 van het oordeel in strijd met het bepaalde in artikel 7 NRC. Zij beveelt adverteerder aan om niet meer op een dergelijke wijze reclame te maken. De klacht wordt voor het overige afgewezen.

Stichting Reclame Code © 2009  |   Privacy Policy  |   Disclaimer
Home  |   Zoeken  |   English  |   RSS  |   Sitemap