a a a
 

FAQ

Meest gestelde vragen & antwoorden

Onderstaand vind je enkele algemene vragen en antwoorden over de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing.

Staat jouw vraag er niet bij? Laat het ons weten via communicatie@reclamecode.nl.

De Stichting Reclame Code (SRC) bevordert al decennia verantwoord reclame maken om de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van reclame te waarborgen.
Dit doet zij op 2 manieren:

 Door het aanbieden van diensten aan het adverterend bedrijfsleven bij het maken van verantwoorde reclame, in de vorm van training, voorlichting en copy-advies.

Door het faciliteren van de Nederlandse Reclame Code (NRC) en de Reclame Code Commissie (RCC).
– De regels waaraan verantwoorde reclame moet voldoen liggen vast in de NRC.
– De RCC beoordeelt klachten aan de hand van de code en stelt vast of de regels zijn overtreden.
Het College van Beroep (CvB) behandelt beroepschriften tegen beslissingen van de RCC.

Ook op internationaal niveau bevordert de SRC verantwoorde reclame via:
European Advertising Standards Alliance (EASA) 
International Council for Ad Self-regulation (ICAS)
en in samenwerking met de International Chamber of Commerce (ICC).

De Nederlandse Reclame Code (NRC) is een set regels, opgesteld door het adverterend bedrijfsleven, waaraan verantwoorde reclame moet voldoen.

De NRC bestaat uit een Algemeen Deel en Bijzondere Reclamecodes. In het Algemene Deel staan de regels waaraan alle reclame-uitingen moeten voldoen. Hierin wordt onder meer bepaald dat reclame niet misleidend en niet in strijd met de waarheid mag zijn. Ook subjectieve normen zijn in dit gedeelte opgenomen. Zo mag reclame niet nodeloos kwetsen en niet in strijd zijn met de goede smaak en het fatsoen.

Naast de regels uit het Algemene Deel kunnen Bijzondere Reclamecodes gelden voor specifieke producten en diensten. Zie hier een overzicht.

Meer informatie over de regels, de toelichting en voorbeelden, vind je hier. Klik hier om direct naar de volledige Reclamecode Social Media & Influencer Marketing te gaan.

De Reclame Code Commissie behandelt klachten over reclame.

Dit betreft alle soorten reclame, via alle media (tv, radio, print, online, buitenreclame etc.)

Dien hier een klacht in.

Om online transparantie te bevorderen en zo consumentenvertrouwen in deze populaire vorm van reclame te waarborgen. Als sprake is van reclame via social media, geldt net als voor alle andere reclame dat deze duidelijk als zodanig herkenbaar moet zijn. Voor reclame via social media en influencer marketing geldt specifiek dat je transparant en duidelijk moet zijn over de relatie die een influencer heeft met een adverteerder (merk/product) als de adverteerder de influencer voordeel biedt (vergoeding in geld of natura, zoals een gratis product) en dit voordeel de geloofwaardigheid van de betreffende uiting beïnvloedt (zie vraag over relevante relatie). Zie voor voorbeelden (zie vraag over voorbeelden op deze pagina).

Via het klachtenformulier.

Mocht het indienen van een klacht via de website niet mogelijk zijn, dan kan een klacht ook per post ingediend worden.
Klik hier om te lezen welke informatie u dient aan te leveren indien u de klacht per post indient.

U kunt uw klacht sturen naar:
Stichting Reclame Code, Postbus 75684, 1070 AR Amsterdam.

Klachten die op een andere manier worden aangeboden (bijv. telefonisch) worden NIET in behandeling genomen.

Als u uw klacht met het online klachtenformulier of per post heeft ingediend, ontvangt u altijd bericht van ons, veelal binnen ca. twee weken. Mocht u geen bericht ontvangen, dan is er iets misgegaan bij het indienen van de klacht. Neemt u dan telefonisch contact op via 020 3013397.

Nee, de Reclame Code Commissie (RCC) toetst reclame niet vooraf. Er is dus geen goedkeuring of filtering vooraf. De (voorzitter van de) RCC beoordeelt reclame pas als er een klacht over binnenkomt.

Wel voert de onafhankelijke afdeling Compliance van de Stichting Reclame Code (SRC), op verzoek van een branche of organisatie, monitoringsprojecten uit. Als een brancheorganisatie wil weten of haar leden zich wel houden aan de afgesproken regels, kan de SRC een monitoring uitvoeren, en bijvoorbeeld reclame-uitingen in verschillende media gedurende een bepaalde periode screenen.

Er zijn momenteel geen stageplaatsen beschikbaar bij de Stichting Reclame Code.

Ja, het maakt niet uit welk social media platform je gebruikt (Instagram, YouTube, Facebook, Pinterest, Snapchat, Twitter, Twitch etc.), op het moment dat sprake is van reclame via social media (zoals influencer marketing), moet je de regels uit de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing toepassen.

De SRC wordt gefinancierd door het adverterend bedrijfsleven. Er is gekozen voor een financieringssysteem waarin de adverteerder (als eerste in de keten adverteerder -> reclamebureau -> media) de zelfregulering financiert.

De financiering van de SRC is gebaseerd op een omslagstelsel, waarbij adverteerders 0,025% van hun bruto mediabestedingen ( vanaf € 1 miljoen, opgesteld door Nielsen) afdragen aan de SRC.

Kijk voor meer informatie op www.reclamecode.nl/srcbijdrage

Op deze website is veel informatie te vinden over de Stichting Reclame Code, de Reclame Code Commissie en de Nederlandse Reclame Code. In onze uitsprakendatabase kun je op trefwoord uitspraken van tot 5 jaar terug zoeken. In (oude) jaarverslagen is ook veel informatie terug te vinden, met name cijfers over de klachten(afhandeling).

Mocht jouw vraag hier niet beantwoord worden, dan kun je deze mailen naar de afdeling Communicatie via communicatie@reclamecode.nl.

Nee, de verplichting om duidelijk te maken dat sprake is van reclame geldt voor alle platforms. De Reclamecode Social Media & Influencer Marketing geeft per platform verschillende voorbeelden die je kunt gebruiken om duidelijk te maken dat sprake is van reclame. YouTubers hebben zelf ook richtlijnen opgesteld om samenwerking kenbaar te maken, zie Social Code: YouTube.

Het indienen van een klacht is voor consumenten, in principe, kosteloos. Aan het indienen van een klacht door personen in het kader van een beroep of bedrijf zijn kosten verbonden.

Bij de Stichting Reclame Code werken 14 werknemers. Kijk hier voor een overzicht.

Er zijn momenteel geen vacatures of stageplaatsen.

Voor beide codes geldt dat zij willen bevorderen dat er online op transparante wijze reclame wordt gemaakt. De Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM) geldt voor alle social media platforms, de Social Code geldt alleen voor YouTube.

De RSM is opgesteld door het adverterend bedrijfsleven (adverteerders, media en bureaus) in samenspraak met de Consumentenbond. De Social Code: YouTube is een initiatief van een groep YouTubers zelf, gestimuleerd door het Commissariaat voor de Media.

De RSM bevat regels die deel uitmaken van de Nederlandse Reclame Code en heeft een klachtenmogelijkheid. De Social Code: YouTube maakt daar geen deel van uit, en je kunt dus ook geen klachten indienen over overtreding van deze code bij de Reclame Code Commissie. De Social Code: YouTube bevat geen regels maar richtlijnen (voorbeeldzinnen) die YouTubers helpen om transparant te zijn over reclame in hun video’s. Lees de richtlijnen hier.

Overige verschillen vind je hieronder:

Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM)

  • De RSM schrijft voor dat als er sprake is van een relevante relatie tussen een verspreider (influencer/YouTuber) en een adverteerder (merk/product), je die relatie moet vermelden en transparant moet zijn over reclame. De RSM is een reclamecode en geeft dus regels met toelichting. In de toelichting bij artikel 3 van de RSM staan voorbeelden van hoe je kenbaar kunt maken dat sprake is van reclame op verschillende social media platforms.
  • Naast transparantievereisten bevat de RSM ook een manipulatieverbod, een verbod om kinderen van 12 jaar en jonger rechtstreeks te stimuleren tot het maken van reclame voor producten en diensten op social media en een zorgplicht voor adverteerders. Lees alle regels hier.
  • De RSM maakt onderdeel uit van de Nederlandse Reclame Code en geldt daardoor voor iedereen die in Nederland reclame maakt, ongeacht of je bent aangesloten.
  • Klachtenmogelijkheid: iedereen die van mening is dat een uiting in strijd is met de RSM, kan een klacht indienen bij de onafhankelijke Reclame Code Commissie. De Commissie kan een adverteerder die met een influencer/YouTuber samenwerkt aanbevelen om in het geval dat niet (voldoende) duidelijk is gemaakt dat sprake is van reclame, dit voortaan wel duidelijk(er) te maken. Van de adverteerder wordt in dat geval verwacht dat hij in samenspraak met de influencer/YouTuber de betreffende uiting aanpast of intrekt. Een uitspraak van de Commissie kan dus gevolgen hebben voor zowel de adverteerder als de influencer/YouTuber.

 

Social Code: YouTube

  • Je kunt je als YouTuber aansluiten bij de Social Code, zie hier.
  • De Social Code: YouTube maakt geen onderdeel uit van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM), en je kunt dus ook geen klachten indienen over overtreding van deze code bij de Reclame Code Commissie. Als je je als YouTuber hebt aangesloten bij de Social Code, is het wel de bedoeling dat je de voorbeelden uit deze code gebruikt.
  • Toezicht: er wordt vooralsnog geen toezicht gehouden op de Social Code: YouTube, maar het Commissariaat heeft wel onderzoek laten doen naar hoe minderjarigen video’s ervaren waarin de richtlijnen uit de Social Code: YouTube zijn toegepast, zie de website van het Commissariaat voor de Media.

Het Commissariaat voor de Media is nog niet formeel bevoegd om toe te zien op reclame door YouTubers, maar vanwege een wijziging in Europese mediawetgeving, zal het Commissariaat vanaf eind 2020 waarschijnlijk wel over die bevoegdheid beschikken. Daarop vooruitlopend hebben zij YouTubers gestimuleerd om met de Social Code: YouTube te komen.

  • Als je als YouTuber de richtlijnen uit de Social Code: YouTube voor betaalde samenwerking volgt (en dus zowel in de video als in de omschrijving duidelijk vermeldt dat sprake is van reclame), zal er niet snel sprake zijn van overtreding van de RSM zoals deze is opgenomen in de Nederlandse Reclame Code. Maar of in een concrete situatie voldoende duidelijk is gemaakt dat sprake is van reclame, toetst de Reclame Code Commissie in geval van een klacht altijd aan de hand van de RSM.

Ja, dat kan. De SRC heeft daar een speciale procedure voor, omdat zij lid is van de European Advertising Standards Alliance (EASA).

Klachten tegen grensoverschrijdende reclame-uitingen worden behandeld  door de organisatie in het land waarin de reclame-uiting is geopenbaard, tenzij het gaat over reclame via internet, e-mail of direct marketing. Dan wordt de klacht behandeld door de organisatie in het land waar de adverteerder is gevestigd.

Als een klacht uit Nederland door een buitenlandse organisatie wordt behandeld, worden de EASA en de SRC op de hoogte gehouden van het vervolg van het dossier en kunnen zij tussenkomen om eventuele taalproblemen te overbruggen.

U kunt zich aanmelden voor de nieuwsbrief (rechts onderaan deze pagina) van de Stichting Reclame Code. U leest dan ieder kwartaal over het laatste nieuws, de meest opmerkelijke zaken en de statistieken over de klachtenbehandeling.

U kunt de Stichting Reclame Code ook volgen via social media:
Twitter
Facebook
LinkedIn

Wilt u als adverteerder of communicatieadviesbureau weten of uw (voorgenomen) reclame-uiting voldoet aan de Nederlandse Reclame Code (NRC), dan kunt u om Copy Advies vragen.

Copy Advies is praktisch van aard, geeft aan waar eventuele risico’s zitten en wordt gebaseerd op de regels uit de NRC en de beslissingen van de Reclame Code Commissie (RCC) en het College van Beroep (CvB).

Het advies is vertrouwelijk en vrijblijvend. De adverteerder kan het advies naast zich neerleggen. Alleen adverteerders die jaarlijks een financieel bijdrageverzoek van de Stichting Reclame Code ontvangen en de bijdrage van het lopende kalenderjaar hebben betaald, komen in aanmerking voor deze dienst. Het (basis)tarief voor een advies is €500,- (exclusief btw) per concept reclame-uiting/campagne. Bij het in behandeling nemen van het verzoek wordt aangegeven of het basistarief volstaat. Mocht dit niet het geval zijn, dan wordt een vrijblijvende offerte opgesteld.

Let op! Het advies vrijwaart de adverteerder niet van een andersluidende beslissing van de RCC en/of het CvB. Ook al is een reclame opgesteld aan de hand van een door de afdeling Copy Advies gegeven advies, dan kan de Commissie en/of het College te allen tijde die reclame in strijd met de NRC oordelen bij een klacht- of beroepsprocedure.

Klik hier voor meer informatie over de voorwaarden en het aanvraagformulier.

Verspreid over het jaar organiseert de Stichting Reclame Code een serie trainingen over hoe de Nederlandse Reclame Code in de praktijk kan worden gebracht. Kijk hier voor meer informatie en de agenda.

Training-op-maat: Het is ook mogelijk om een trainingsbijeenkomst-op-maat in uw (branche)organisatie/ bedrijf te organiseren. Heeft u hier voor belangstelling, neemt u dan contact op met Fiona Vening, compliance@reclamecode.nl.

Dat kan, u kunt zich aanmelden voor de Training- en adviesnieuwsbrief door een mail te sturen naar communicatie@reclamecode.nl. De nieuwsbrief ontvangt u ongeveer 3 keer per jaar.

U kunt de Stichting Reclame Code ook volgen via social media:
Twitter 
Facebook
LinkedIn

U kunt hiervoor contact opnemen met de afdeling Communicatie via communicatie@reclamecode.nl of tel. nr.: 020-3013391.

Veel antwoorden op algemene vragen staan beschreven in deze FAQ-sectie.
Uitspraken vindt u in de uitsprakendatabase.
De regels van de Nederlandse Reclame Code vindt u hier.

Let wel dat de afdeling Communicatie geen klachten behandelt en ook geen antwoord geeft op de vraag of een reclame-uiting al dan niet in strijd is met de Nederlandse Reclame Code. Dit oordeel is voorbehouden aan de Reclame Code Commissie (n.a.v. een klacht).

U kunt hiervoor contact opnemen met de afdeling Communicatie via communicatie@reclamecode.nl of telefoon: 020-3013391.

De afdeling communicatie kan niet inhoudelijk ingaan op uitspraken/dossiers.

De uitspraken zijn, zodra deze onherroepelijk zijn, te raadplegen via de website, en moeten voor zich spreken.

Dat kan, de zittingen van de Reclame Code Commissie zijn openbaar. Wel dient u zich tijdig aan te melden. U kunt hiervoor contact opnemen met de afdeling Communicatie via communicatie@reclamecode.nl, of tel. Nr.: 020-3013391.

NB Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar. U kunt slechts als toehoorder aanwezig zijn. U heeft geen spreekrecht tijdens de zitting en u mag geen beeld- en/of geluidsopnamen maken. Na de hoorzitting zal de Reclame Code Commissie zich intern beraden over de zaak om tot een beslissing te komen. Dit deel is niet openbaar.

U kunt een e-mail sturen naar communicatie@reclamecode.nl met dit verzoek. Graag in deze mail uw naam vermelden en de media waar u voor werkt.

De afdeling communicatie laat u vervolgens in een reactie per mail weten of u in het persbestand wordt opgenomen.

Nee, de voorbeelden die in de toelichting bij artikel 3 van de RSM worden genoemd zijn bedoeld als hulpmiddel, maar zijn niet limitatief. Andere manieren zijn mogelijk, als maar duidelijk is dat sprake is van reclame. Of het duidelijk genoeg is, hangt af van de context en het platform dat wordt gebruikt. Wat handig is aan de voorbeelden uit de RSM is dat die in ieder geval goed zijn.

De Reclamecode Social Media & Influencer Marketing is en blijft van toepassing in aanvulling op reeds bestaande en toekomstige wetgeving.

Zie ook de vraag ‘Bestaat er ook wetgeving voor reclame via social media & Influencer marketing?

Vanaf de datum van de zitting van de Reclame Code Commissie volgt er in het algemeen binnen 4 weken een uitspraak.

Deze wordt dan alleen naar de betrokken partijen gestuurd.

Hierna (datum van uitspraak) geldt een beroepstermijn van twee weken. Indien niet in beroep wordt gegaan, wordt de uitspraak gepubliceerd en kan deze worden geraadpleegd via de website.

Indien wel in beroep wordt gegaan, volgt eerst deze beroepsprocedure. Hier wordt niet over gecommuniceerd op de website.

Er bestaat (nog) geen speciale wetgeving voor reclame via social media & influencer marketing. Wel bestaat er reeds consumentenwetgeving die voorschrijft dat reclame herkenbaar moet zijn. In deze wetgeving staat echter niet op welke manier je duidelijk moet maken dat sprake is van reclame. Via zelfregulering, zoals de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing, heeft het adverterend bedrijfsleven op eigen initiatief een nadere invulling aan de open normen in deze wetgeving gegeven.

Verder is voor audiovisuele content de Europese Richtlijn voor Audiovisuele Mediadiensten (Audiovisual Media Services Directive) van belang. Deze richtlijn schrijft o.a. voor dat tv-reclame herkenbaar moet zijn, en het toepassingsgebied is in 2018 uitgebreid naar videoplatforms zoals YouTube. Deze richtlijn zal naar verwachting eind 2020 in nationale wetgeving zijn omgezet. Hoe deze wet er inhoudelijk precies uit gaat zien, is nu nog niet bekend. Wel kan de wet gevolgen gaan hebben voor Nederlandse YouTube-kanalen en andere videodiensten waarin reclame voorkomt, en kunnen de regels die nu voor televisie gelden, zoals het sluikreclameverbod en de regels voor sponsoring en productplaatsing, van toepassing worden.
De nieuwe wetgeving heeft alleen betrekking op videocontent, terwijl de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing een bredere toepassing kent (nl. ook van toepassing op foto’s en tekstberichten op bijvoorbeeld Facebook, Instagram en Twitter). Wat de nieuwe wetgeving en de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing in elk geval gemeen hebben, is dat zij allebei willen bevorderen dat reclame duidelijk herkenbaar is en dat hierover op transparante wijze wordt gecommuniceerd.

Indien de Reclame Code Commissie nog niet heeft vastgesteld of een reclame in strijd is met de Nederlandse Reclame Code, kunt u een klacht indienen en daarmee het oordeel van de Commissie vragen.

Indien de Reclame Code Commissie heeft geoordeeld dat een reclame-uiting in strijd is met de regels van de Nederlandse Reclame Code, dan volgt over het algemeen een aanbeveling om niet meer op dergelijke wijze reclame te maken. 96-97% van alle adverteerders volgt dit advies op. Bij grove overtreding/misleiding of n.a.v. een grote hoeveelheid klachten kan door de RCC worden besloten om een Alert uit te sturen- cq om de overtreding bekend te maken aan een groot publiek.

De overige 3-4% komt op de non-compliant-lijst te staan. In geval van non-compliance wordt tevens melding gedaan bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Als wettelijk toezichthouder kunnen zij, indien zij hiertoe aanleiding zien, boetes opleggen.

Dan kan er een klacht worden ingediend bij de Stichting Reclame Code. De onafhankelijke Reclame Code Commissie (c.q. het College van Beroep) stelt vast –  na ontvangst van klachten –  of de voorgelegde reclame-uiting voldoet aan de NRC. Als dit niet het geval is, bijvoorbeeld omdat niet of niet duidelijk is gemaakt dat sprake is van reclame, wordt de adverteerder (en/of de influencer met wie is samengewerkt) aanbevolen om voortaan niet meer op die manier reclame te maken en de uiting aan te passen of in te trekken. Het overgrote deel (97%) van de aanbevelingen wordt opgevolgd.

Tegen beslissingen van de voorzitter van de Reclame Code Commissie en de voltallige Commissie staat de mogelijkheid open om respectievelijk bezwaar of beroep aan te tekenen. Dit kan binnen 14 dagen na dagtekening van de oorspronkelijke beslissing en staat alleen open voor de klager en de adverteerder in het betreffende dossier. Zie voor de mogelijkheden van bezwaar het Reglement Reclame Code Commissie en College van Beroep 2018.

Adverteerders die een aanbeveling bewust niet opvolgen, worden als non-compliant aangemerkt. Hiervan wordt melding gedaan op de website zodat ook wettelijke toezichthouders hiervan kennis kunnen nemen, zoals de Autoriteit Consument en Markt (ACM) die toezicht houdt op consumentenwetgeving. De ACM is zelfstandig bevoegd om, in het geval dat er meerdere signalen zijn ontvangen over bijvoorbeeld misleidende reclame, nader onderzoek te doen en eventueel een boete op te leggen.

Ja, de Reclame Code Commissie is een onafhankelijk klachtenorgaan dat bestaat uit 5 leden:

  • een lid, voorgedragen door de kolom Adverteerders die conform artikel 10 lid 1 van de statuten deelneemt in de Stichting Reclame Code
  • een lid, voorgedragen door de kolom Channel die conform artikel 10 lid 1 van de statuten deelneemt in de Stichting Reclame Code
  • een lid, voorgedragen door de kolom Creatie die conform artikel 10 lid 1 van de statuten deelneemt in de Stichting Reclame Code
  • een lid, voorgedragen door de kolom Consument & Maatschappij die conform artikel 10 lid 1 van de statuten deelneemt in de Stichting Reclame Code, en
  • een lid, de voorzitter benoemd door het bestuur SRC.

Alle leden handelen zonder last of ruggespraak  van de organisatie die hen hebben voorgedragen (zie artikel 3 van het Reglement Reclame Code Commissie en College van Beroep 2018).

Alle leden voldoen aan een door het bestuur van de Stichting Reclame Code vastgesteld profiel inclusief gedragscode.

Hier vindt u meer informatie over de Reclame Code Commissie en het College van Beroep.

Nee, als de Reclame Code Commissie heeft geoordeeld dat een reclame-uiting in strijd is met de regels, dan volgt er een zogeheten ‘aanbeveling’ voor de adverteerder (en eventueel de influencer) om niet meer op dergelijke wijze reclame te maken. De reclame moet vervolgens worden aangepast of worden ingetrokken. Zie ook de vraag ‘Wat gebeurt er als iemand niet of niet duidelijk vermeldt dat sprake is van reclame’.

Nee. Pas als er een klacht wordt ingediend, gaat de Reclame Code Commissie beoordelen of een video, foto of andere uiting in strijd is met de regels of niet. Zie ook de vraag ‘Komt de Stichting alleen in actie als er een klacht wordt ingediend?’.

Nee. De Stichting Reclame Code bevordert ook actief dat er, ook op social media, op verantwoorde en transparante wijze reclame wordt gemaakt met als doel het consumentenvertrouwen in reclame te bevorderen. Dit doet zij op twee manieren:

Door de regels uit de NRC en de uitleg daarvan door de RCC bekend te maken, door middel van voorlichting en awarenesscampagnes en het geven van trainingen en advies aan adverteerders en de partijen met wie zij samenwerken. Ook kan de SRC op verzoek van een branche(organisatie) een monitoring uitvoeren waarbij reclame-uitingen voor een bepaalde periode worden gescreend om te kijken of deze voldoen aan de zelf afgesproken regels. Better safe than sorry! Kijk voor meer informatie op www.reclamecode.nl/advies.

Dat hangt er van af waarvoor en op welke manier reclame wordt gemaakt. Voor bepaalde producten kunnen beperkingen of zelfs reclameverboden gelden, zoals voor bepaalde snacks. Maar het is bijvoorbeeld ook niet toegestaan om aan kinderen een voordeeltje te bieden (zoals het gratis of met korting aanbieden van bepaalde items in een game) in ruil voor het “liken” van een Facebookpagina.

Zie voor meer informatie https://www.reclamecode.nl/kind-reclame/.
De Kinder- en Jeugdreclamecode geeft regels voor reclame die geheel of gedeeltelijk mag zijn gericht op kinderen en minderjarigen. Deze code schrijft voor social media uitdrukkelijk voor dat reclame door optische, virtuele en/of akoestische middelen – passend bij het bevattingsvermogen van kinderen – duidelijk herkenbaar moet zijn. Deze code geeft nog geen concrete voorbeelden die je kunt gebruiken, maar hoe duidelijker hoe beter. Er wordt door de SRC samen met een praktijkwerkgroep wel gekeken of hier speciale voorbeelden voor kunnen worden opgesteld. Zodra deze er zijn, zullen ze op deze website zijn te vinden.
Zie in dit kader ook de onderzoeken die door (o.a.) dr. Esther Rozendaal van de Radboud Universiteit en dr. Eva van Reijmersdal van de Universiteit van Amsterdam zijn gedaan in opdracht van het Commissariaat voor de Media over de effecten van reclamevermeldingen in video’s op YouTube. Zie: https://www.cvdm.nl/wp-content/uploads/2017/11/Literatuuronderzoek-Transparantie-Rozendaal-Van-Reijmersdal.pdf en https://www.cvdm.nl/wp-content/uploads/2019/02/hier.pdf

Hieronder volgend enkele vragen en antwoorden m.b.t. relevante definities en begrippen van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing.

Staat jouw vraag er niet bij? Laat het ons weten via communicatie@reclamecode.nl.

Volgens de Nederlandse Reclame Code wordt onder reclame verstaan ‘iedere openbare en/of systematische directe dan wel indirecte aanprijzing van goederen, diensten en/of denkbeelden door een adverteerder of geheel of deels ten behoeve van deze, al dan niet met behulp van derden. Onder reclame wordt mede verstaan het vragen van diensten’ (zie artikel 1 van de NRC .

Als reclame via social media wordt gemaakt met behulp van verspreiders (zoals influencers, YouTubers bloggers en andere online content creators), gelden er speciale regels. Als een adverteerder bijvoorbeeld een influencer betaalt, korting geeft, een gratis product opstuurt of ander voordeel biedt in ruil voor het maken van reclame, wordt dit gezien als een relevante relatie waarvan je melding moet doen (zie vraag ‘relevante relatie’).

NB: in sommige omstandigheden kan er specifieke wetgeving van toepassing zijn die ertoe leidt dat ook zonder relevante relatie tussen adverteerder en verspreider/influencer sprake kan zijn van reclame. Bijvoorbeeld als het gaat om geneesmiddelen (zie Geneesmiddelenwet). Ook de Mediawet kent een eigen definitie van reclame (nog niet van toepassing op social media marketing, maar zie vraag ‘AVMSD’.

De hoogte van de beloning en of de waarde in natura speelt geen rol voor de beoordeling of sprake is van reclame. Als er sprake is van een Relevante Relatie (zie vraag Relevante relatie), dan moet je hier transparant over zijn.

Ja, dan kan ook sprake zijn van reclame. Als sprake is van een relevante relatie (zie vraag ‘Wat is een relevante relatie’) tussen een adverteerder en een verspreider, dan moet je hier transparant over zijn, bijvoorbeeld door te vermelden dat je het product dat je bespreekt of toont gratis hebt ontvangen.

Adverteerder is een organisatie of een persoon niet zijnde een consument. Ook wel aangeduid als het merk (waar reclame voor wordt gemaakt). In het kader van Social Media & Influencer Marketing is de adverteerder degene die de verspreider (een influencer) stimuleert tot maken van reclame via social media. Zie de definities van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing.

Daarmee worden influencers, YouTubers, vloggers, bloggers en (andere) online content creators bedoeld die door een adverteerder worden gestimuleerd om reclame via social media te maken. Volgens de RSM is een Verspreider degene die een Relevante Relatie heeft met de Adverteerder en Reclame via Social Media verspreidt. Het aantal volgers dat een Verspreider heeft is niet relevant voor de beoordeling of sprake is van reclame. Een Verspreider kan een natuurlijke of rechtspersoon zijn. Onder Verspreider wordt niet verstaan een beheerder van sociale netwerksites en fora die communicatie tussen deelnemers faciliteert en zich hierbij inhoudsneutraal opstelt. Zie de definities van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing.

Ja, de regels in de Nederlandse Reclame Code (NRC) gelden voor iedereen die reclame maakt. Bekijk hier de definitie van reclame. Ook gelden de regels voor alle soorten media. Dus of je nu reclame verspreidt via een folder, advertentie, radio, tv, YouTube, Facebook of andere social media; de regels gelden voor iedereen die reclame maakt, via alle soorten media.

Bovendien zijn er sinds 2014 speciale regels voor reclame maken via social media. Deze staan in de Reclame Code Social Media. De code is o.a. een uitwerking (van artikel 11) van het algemene deel van de NRC dat bepaalt dat reclame duidelijk als zodanig herkenbaar moet zijn, door opmaak, presentatie, inhoud of anderszins, mede gelet op het publiek waarvoor zij is bestemd.

Daarmee bedoelen we de relatie tussen een adverteerder en een verspreider (YouiTuber/influencer) waarvan de consument kennis moet hebben om de uiting juist te kunnen duiden en te kunnen herkennen dat sprake is van reclame. De RSM omschrijft de relevante relatie als volgt: de relatie tussen de Adverteerder en de Verspreider gericht op het (doen) verspreiden van Reclame via Social Media, tegen betaling of enig voordeel, dat de geloofwaardigheid van de Reclame via Social Media kan beïnvloeden.
Een relevante relatie is in ieder geval een contract, sponsoring of het aanbieden van gratis producten aan consumenten met het verzoek over het gratis product iets te posten. Niet relevant is, bijvoorbeeld, als de adverteerder een verspreider belt om hem of haar er van te overtuigen een positief verhaal over adverteerder te schrijven. Evenmin is het sturen van recensie-exemplaren relevant indien dat gebeurt aan een recensent. Bij journalisten die hun werk volgens hun journalistieke codes doen, zal evenmin sprake zijn van een relevante relatie.

Zie de definities en toelichting van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing.

Zodra er sprake is van enig voordeel dat de adverteerder verbindt aan de verspreiding van reclame (door een influencer) via social media, zal dit al snel de geloofwaardigheid van de uiting beïnvloeden, en moet je hier dus iets over vermelden. De consument kan zo in staat worden gesteld om kennis te nemen van de aard van de relatie tussen de adverteerder en de verspreider, en de uiting juist te duiden.

Onderstaand vind je enkele voorbeelden en praktijksituaties m.b.t. de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing.

Staat jouw vraag/situatie er niet bij? Laat het ons weten via communicatie@reclamecode.nl.

Ja, als je iets hebt gekregen van een adverteerder en dit voordeel beïnvloedt de geloofwaardigheid van de betreffende uiting, dan moet deze relatie tussen de Adverteerder en jou als Verspreider duidelijk zijn. Voorbeelden van hoe je dit duidelijk kunt maken vind je in de toelichting.
Zie ook de vragen ‘Is ook sprake van reclame als een product gratis is opgestuurd?’ en ‘Wat verstaan jullie onder een Relevante Relatie?’.

Volgens de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM) hoef je alleen iets te vermelden als er een zogeheten Relevante Relatie bestaat tussen jou als verspreider en de adverteerder én dit voordeel de geloofwaardigheid van de betreffende uiting beïnvloedt. Als een content creator een vergoeding in geld of natura (gratis product) ontvangt van de adverteerder, is er sprake van een relevante relatie en moet dit duidelijk worden gemaakt in de post/video. Hoe je dit duidelijk kunt maken, staat in de toelichting. Zie ook de uitspraak van de Reclame Code Commissie in dossier 2018/00214. Je hoeft op basis van de RSM niets te vermelden als je iets zelf hebt gekocht en je geen relevante relatie hebt met de adverteerder (merk/product). Maar let op: als je je hebt aangesloten bij de Social Code: YouTube moet je in je videobeschrijving vermelden dat de video geen betaalde samenwerking bevat.

Ja. Jij hebt een voordeel van de Adverteerder gekregen; deze keer in de vorm van natura. Dit voordeel kan de geloofwaardigheid van jouw content beïnvloeden, en dan moet je hier transparant over zijn. Voorbeelden van hoe je dit duidelijk kunt maken vind je in de toelichting.
Als bijvoorbeeld sprake is van een persreis en je dit duidelijk vermeld, weet de consument waarom je er iets over post. De Reclame Code Commissie heeft in 2017 een uitspraak gedaan over zo’n geval dossier 2017/00650

Als dit de enige vermelding is waaruit een consument moet afleiden dat sprake is van reclame, dan zal dit al snel niet voldoende duidelijk zijn. Je kunt het merk immers ook alleen noemen omdat je bijvoorbeeld fan bent van het merk. Het is aan te bevelen om #adv of een van de andere voorbeelden te gebruiken uit de toelichting. Zie voor voorbeelden van uitspraken van de Reclame Code Commissie over Instagram dossiers 2017/00518 en 2014/00917.

Stel: je wordt betaald (in euro’s of in natura) om een nieuw product te reviewen en hierover te schrijven op een weblog. In de review zelf dient dan een vermelding te worden gemaakt van het feit dat je wordt betaald voor de product review. Dit kan door de blogpost af te sluiten met: “Disclaimer, deze printer/telefoon/tablet kreeg ik gratis aangeboden van HP/Apple/Samsung om te testen.” Als er slechts beperkte ruimte is op het gebruikte social media platform, dan kan er gebruik worden gemaakt van een hashtag. Wanneer het gaat om een gesponsord product, gebruikt men #spon, bij een advertentie #adv.

Volgens de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM) kan het in de video zelf worden vermeld (gesproken of geschreven bericht) of in de beschrijving, als het maar duidelijk is. Zie voor voorbeelden de FAQ’s op deze pagina en de toelichting. Hoe duidelijker, hoe beter, dus als je het én in de video zelf én in de beschrijving vermeldt, kan dat bijdragen aan meer transparantie. Als je het alleen in de videobeschrijving vermeldt, let dan wel op dat dit aan het begin gebeurt, en je niet op ‘meer weergeven’ hoeft te klikken.
Als je bent aangesloten bij de Social Code: YouTube en je bent betaald om reclame te maken, dan moet je het altijd in de video zelf (stap 1) en in de videobeschrijving (stap 2) vermelden (zie situatie 1 en 2 op www.desocialcode.nl).

Je kunt dit doen door middel van een hashtag, tekst en/of gesproken bericht zoals genoemd in de toelichting bij de RSM onder IV, als maar voldoende duidelijk wordt dat sprake is van een Relevante Relatie (zie toelichting en/of vraag over Relevante relatie). Als sprake is van een dermate lange stream waarbij de kijkers halverwege de stream kunnen in- of uitschakelen, is het belangrijk dat je de vermelding met enige regelmaat doet. Zie V.

Ja, voor reclame gericht op kinderen geldt, naast het algemeen deel van de Nederlandse Reclame Code, de Kinder- en Jeugdreclamecode (KJC). Deze regels gelden voor reclame voor alle soorten producten en diensten, dus ook voor reclame via sociale media. Kijk hier voor een overzicht van de belangrijkste regels.

De Reclamecode Social Media & Influencer Marketing schrijft niet voor hoe lang je een melding in beeld moet brengen. Hier ben je dus vrij in, als het maar duidelijk is.
De Social Code: YouTube geeft als voorbeeld voor het kenbaar maken van betaalde samenwerking de optie om minimaal 3 seconden een tekst in beeld te brengen voor de video begint. Dit aantal seconden is gebaseerd op literatuuronderzoek van de Radboud Universiteit en Universiteit van Amsterdam (in opdracht van het Commissariaat voor de Media) naar de effecten van vermeldingen, zie https://www.cvdm.nl/wp-content/uploads/2017/11/Literatuuronderzoek-Transparantie-Rozendaal-Van-Reijmersdal.pdf

Dit verschilt per geval, een simpel ja of nee als antwoord kunnen we jammer genoeg niet geven. Je moet steeds per uiting (video, post, bericht, etc.) de afweging maken of sprake is van reclame (directe of indirecte aanprijzing), en of het dragen van de kleding de geloofwaardigheid van de betreffende uiting beïnvloedt.

Dat hangt er vanaf. De hoofdregel is dat het voor het publiek duidelijk moet zijn dat er sprake is van reclame. Of je, bijvoorbeeld bij een langdurige sponsoring, ook na verloop van tijd nog in elke video, post, bericht etc. moet melden dat er sprake is van reclame, daar heeft de Reclame Code Commissie nog geen uitspraak over gedaan.

Staat jouw vraag er niet bij? Laat het ons weten via communicatie@reclamecode.nl.